دو عامل در ریزش موی آندروژنیک نقش دارند:........................................................................................................................... 1- ژنتیک 2- هورمونهای آندروژنیک. نقش عوامل ژنتیکی در بروز این ریزش موی سر بسیار مهم و ناشناخته است. الگوی وراثت این اختلال به صورت اتوزوم و یا پلی ژنیک است و افرادی که از بستگان درجه اول آنها به این نوع ریزش موی سر مبتلا هستند، بیش تر از سایر افراد در معرض ابتلا قرار دارند. هورمونهای آندروژنیک یا مردانه که مشهورترین آنها هورمون تستوسترون است، در مردها از بیضه ها ترشح می شوند ولی، در بدن خانمها نیز غدد فوق کلیه مقداری هورمون آندروژنیک تولید می کنند. رشد موهای نواحی زیر بغل و زهار به وجود هورمون تستوسترون وابسته است در حالی که رشد موهای ناحیه ریش و ریزش موهای سر بیش تر به ترکیب دیگری به نام دی هیدروتستوسترون ارتباط دارد. تبدیل تستوسترون به دی هیدروتستوسترون به وسیله آنزیم خاصی به نام 5-آلفا ردوکتار صورت می گیرد. این آنزیم به دو فرم وجود دارد که نوع دو آن در غلاف خارجی موها وجود داشته و در ریزش موی آنروژنیک نقش مهمی دارد. مردانی که فاقد این آنزیم هستند دچار طاسی سر نمی شوند. قابل توجه است که سطح هورمونهای مردانه در افرادی که به ریزش موی آندروژنیک مبتلا می شوند، در مقایسه با سایر افراد در اغلب موارد تفاوتی ندارد و مهم ترین اختلاف در میزان حساسیت فولیکول های مو به ترکیبات آندروژنیک است. علایم و الگوی ریزش این نوع ریزش موی سر اغلب بسیار تدریجی و در مدت چندین سال رخ می دهد. الگوی ریزش مو در مردان به صورت عقب رفتن خط رویش مو در نواحی گیچ گاهی و کاهش موی ناحیه فرق سر است که ممکن است در نهایت به طاسی کامل در این نواحی بیانجامد.این نوع ریزش مو در زنان به صورت نازک شدن پیش رونده موها در ناحیه فرق سر، با حفظ خط رویش موی ناحیه پیشانی دیده می شود. این نوع ریزش مو در خانمهای به طاسی کامل نمی انجامد..........................................................................................................................یزش مو یکی از ناراحت‌کننده‌ترین مشکلاتی است که ممکن است هر فرد در دوران زندگی خود با آن مواجه شود. وجود مو بر روی سر در ظاهر فرد بسیار مؤثر است. افرادی که دچار ریزش وسیع مو هستند، از هم‌سن‌وسالان خود که دچار ریزش مو نشده‌اند، مسن‌تر به‌نظر می‌رسند. ریزش مو عکس‌العمل‌های مختلفی در افراد ایجاد می‌کند. گروهی این مشکل را به‌عنوان معضلی که درمان ندارد پذیرفته‌اند. اما گروهی دیگر، که معمولا ً در سنین 18 تا 25 سال قرار دارند، با ریزش مو دچار استرس و گاه افسردگی می‌شوند. این گروه به‌دلیل ریزش مو و عوارض روحی و روانی ناشی از آن اعتمادبه‌نفس خود را از دست می‌دهند و از انجام کارهای روزمره و حضور در اجتماعات اجتناب می‌کنند. بسیاری از این افراد پس از ترمیم موهای ریخته‌شده، به روش جراحی، از نظر روحی دچار تغییرات کاملا ً مشهودی می‌شوند و زندگی عادی خود را از سر می‌گیرند. درحال‌حاضر، جراحی کاشت موی زنده قطعی‌ترین و مطمئن‌ترین راه درمان طاسی و کاهش تراکم موی سر در زنان و مردان است. دکتر حمید امین‌توکلی، متخصص بیماری‌های پوست و مو، در این گفت‌وگو به درمان‌های متداول طاسی و کاهش تراکم مو اشاره می‌کند و روش جدید کاشت مو را تحولی عظیم در این عرصه می‌نامد. ........ برای ریزش مو چندین عامل مطرح شده‌ است، ازجمله ارث، تغییرات هورمونی، استرس و شوک، تغذیه، بهداشت، مصرف دارو، تصادف و سوختگی، که دو عامل اول و دوم شایع‌ترین دلایل ریزش مو هستند. یعنی ارث و تغییرات هورمونی عامل حدود 90 درصد موارد ریزش مو و طاسی در زنان و مردان‌اند. در ریزش موی زنان، تغییرات هورمونی و ارث بسیار مؤثرند. البته اکثر بیماران خانم که به مرکز ما مراجعه کرده‌اند، در بررسی هورمونی، متأسفانه بدون اشکال بوده‌اند. اگر تغییرات هورمونی عامل ریزش مو باشد، به درمان دارویی تا حدود زیادی جواب خواهد داد. ولی وقتی دلیل ریزش مو مشخص نباشد، کار مشکل‌تر می‌شود که به‌موقع توضیح خواهم داد. .......... تا امروز برای ریزش مو درمان دارویی قطعی ارائه نشده است. البته شرکت‌های مختلف داروهای زیادی برای درمان طاسی یا ریزش مو عرضه کرده‌اند که در حد تبلیغات است. یعنی تمام این داروها، چه شیمیایی و چه گیاهی، یا مؤثر نیستند یا فقط ریزش مو را تا حدودی به تأخیر می‌اندازند. اما به‌هرحال قدرت رشد دادن مجدد موهای از دست رفته را ندارند. ............داروهایی نظیر ماینوکسیدیل و فیناستراید سال‌هاست که برای درمان ریزش موی مردان تجویز می‌شوند. ماینوکسیدیل حتی در درمان طاسی‌های زنان هم مصرف می‌شود. .  ماینوکسیدیل (Minoxidil)، با نام‌های تجاری لونیتین (Loniten) و روگین (Rogaine)، در اصل داروی کاهش‌دهندة فشار خون است. در بررسی وضعیت بیمارانی که از این دارو استفاده می‌کردند مشاهده شد که سرعت ریزش مو در بعضی از آنها کاهش یافته و در برخی نیز، در قسمت‌هایی از سر که دچار ریزش مو بوده، موهای کرکی و بسیار نازکی رشد کرده. ولی این موها در همان اندازه باقی می‌مانند و رشد بیشتری نخواهند کرد. البته این دارو را زنان و مردان، هر دو می‌توانند استفاده کنند، ولی در زنان احتمال رشد موهای زائد در قسمت‌های دیگر بدن هم وجود دارد. این دارو نیز مانند سایر داروها می‌تواند ایجاد عارضه کند و مصرف آن حتماً باید زیر نظر پزشک باشد. البته باید به این نکتة بسیار مهم توجه داشت که در صورت قطع مصرف دارو، مو با شدت و تعداد بیشتری شروع به ریزش خواهد کرد. فیناستراید (Finasteride) هم در اصل دارویی است که برای جلوگیری از رشد خوش‌خیم غدة‌ پروستات در مردان مصرف می‌شود. حدود سه سال است که این دارو برای جلوگیری از ریزش مو نیز برای مردان تجویز می‌شود. البته من تأثیر این دارو را بیشتر از ماینوکسیدیل می‌دانم، ولی برای اظهارنظر قطعی زمان بیشتری لازم است. فیناستراید فقط برای مردان تجویز می‌شود. عارضة بسیار مهم این دارو که باید به آن توجه شود کاهش توان جنسی است. مدت مصرف این دارو نیز مانند داروی قبلی دائمی است و با قطع آن، ریزش شدید مو بروز می‌کند. بنابراین، قبل از مصرف دارو، فرد باید به این نکتة مهم توجه کند که آیا قادر به مصرف مداوم و طولانی‌مدت آن خواهد بود؟ و آیا می‌تواند عوارض ناشی از مصرف آن را بپذیرد؟ ...............درحال‌حاضر قطعی‌ترین و مطمئن‌ترین راه درمان طاسی و کاهش تراکم موی سر در زنان و مردان، جراحی کاشت موی زنده و قابل رشد است. در اکثر افرادی که دچار ریزش مو با زمینة ارثی هستند، موهای ناحیة پشت سر و کنار گوش‌ها به علت نداشتن ژن حساس به ریزش مو دچار صدمة کمتری می‌شوند و معمولا ً موهای این نواحی در تمام طول عمر باقی می‌مانند. از حدود دهة 1950، انتقال مو از ناحیة پشت سر به قسمت‌های دچار ریزش به‌ کمک جراحی شروع شد که تا حدود 15 سال قبل به‌صورت کاشت درشت بود که اصطلاحاً به آن کاشت عروسکی گفته می‌شود. در این روش، با وسیله‌ای به شکل استوانه با لبه‌ای تیز به نام پانچ که 3 تا 5 میلی‌متر قطر دارد، پوست با ریشة مو از ناحیة پشت سر برداشته می‌شود و در ناحیة جلو سر که دچار ریزش یا کم‌پشتی شده است کاشته می‌شود. از مشکلات این روش این است که در هر جلسه بیشتر از 20 تا حداکثر 150 گرافت درشت نمی‌توان منتقل کرد. مسئلة دوم و مهم‌تر رویش این موهاست که به‌صورت دسته‌ای است، یعنی در هر گرافت حدود 8 الی 10 تار مو وجود دارد و فاصلة گرافت‌ها از یکدیگر نیز حدود یک سانتی‌متر یا بیشتر است و موها مانند موهای عروسک از یک منفذ به‌صورت دسته‌های 8 الی 10 تار مویی رشد می‌کنند که منظرة خوبی ایجاد نمی‌کند. ................روش جدید کاشت مو، که حدود 15 سال است انجام می‌گیرد، روش میکروگرافت و مینی‌گرافت نامیده می‌شود. این روش با ساخت وسایل و ابزار جدید دچار تحول عظیمی شده که به موهایی که به این روش کاشته می‌شوند حالت طبیعی‌تر و زیباتری می‌دهد. در این نوع جراحی، یک نوار از پشت سر بیمار برداشته می‌شود به عرض حدود 15 میلی‌متر و طول حدود 150 تا 300 میلی‌متر (15 تا 30 سانتی‌متر). پس از برداشت نوار، قسمت بالای محل برداشت به قسمت پایین آن بخیه زده می‌شود و محل بخیه با موهای خود بیمار پوشیده می‌شود. سپس این نوار به قطعات 1 میلی‌متری و 7/0 میلی‌متری تقسیم می‌شود که به هریک از این قطعات یک گرافت گفته می‌شود. هر میکروگرافت دارای یک تار مو و هر مینی‌گرافت ، بسته به تراکم موی پشت سر فرد، 2 الی 4 تار مویی خواهد بود. پس از مشخص شدن تعداد گرافت‌ها، محلی که دچار ریزش یا کم‌پشتی شده با پانچ‌های 7/0 و 1 میلی‌متری پانچ و آماده می‌شود. سپس گرافت‌ها یکی‌یکی در محل خود کاشته می‌شوند و این موهای کاشته‌شده پس از 2 تا 3 ماه رشد دائمی خود را شروع خواهند کرد. موهایی که با این روش کاشته می‌شود با ضخامت بیشتری نسبت به موهای محل برداشت، که همان ناحیة پشت سر است، رشد خواهد کرد. ...................................تعداد گرافتی که در هر جلسه می‌توان برای یک فرد کاشت بستگی به طول نواری دارد که پزشک برمی‌دارد و معمولا ً بین 1000 تا 1800 گرافت است. در این تعداد گرافت، حدود 3000 تا 6000 تار مو رشد خواهد کرد. البته تعداد تار مو بستگی به فاصلة مویی پشت سر خود بیمار نیز دارد. ...............سرعت عمل جراحی در این روش بسیار مهم است زیرا قسمتی از پوست سر که از جریان خون جدا می‌شود باید هرچه سریع‌تر در محل جدید خود جایگزین شود. برای مثال، اگر برداشت نوار پشت سر تا کاشت مو در منطقة مربوط 5 الی 6 ساعت به‌طول بینجامد، حدود 2 درصد از موهای کاشته‌شده دیرتر از بقیة موها رشد خواهند کرد یا اصلا ً رشد نمی‌کنند. حالا اگر طول عمل جراحی برداشت و کاشت مو از 6 ساعت بیشتر شود، میزان گرافت‌هایی که دچار آسیب‌دیدگی می‌شوند به 8 تا 12 درصد افزایش خواهد یافت. هر یک ساعت افزایش مدت عمل جراحی درصد رشد نکردن مو را 3 الی 4 برابر افزایش خواهد داد. بنابراین، سرعت عمل تیم جراحی کاشت مو در میزان رشد موهای کاشته‌شده بسیار مؤثر خواهد بود. پس از عمل جراحی که حدود 5 الی 6 ساعت ‌طول می‌کشد بیمار به منزل فرستاده می‌شود. ................از ناحیة پشت سر، بسته به وضعیت بیمار، بین 1 الی 5 جلسه و در هر جلسه 1000 تا 1800 گرافت می‌توان برداشت کرد. فرد دچار طاسی وسیع به 3 الی 4 جلسة جراحی نیاز دارد، البته بنا به تمایل خود بیمار. .................این موها احتیاج به نگهداری و مراقبت دارویی خاصی ندارند................................ به‌دلیل اینکه برای ثابت نگه‌داشتن این‌گونه محصولات بر روی سر باید از موهای اطراف ناحیة طاس‌شده یا کم‌پشت استفاده شود، این موها نیز دچار ریزش می‌شوند و وسعت ناحیة‌ طاس‌شده یا کم‌پشت افزایش می‌یابد و به‌مرور زمان کل سر را می‌گیرد. در صورتی که با یک مرحله کاشت مو به روش جراحی، مشکل حل می‌شود.■

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٤:٢۳ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/۳/٤